Cẩn trọng khi sử dụng thuốc Dexamethason

Cẩn trọng khi sử dụng thuốc Dexamethason

Tin Tức Y Dược – Dexamethason là thuốc corticoid nên dù dùng ở dạng nào đều được đào thải qua niêm mạc dạ dày, vì vậy, thuốc rất dễ làm tổn thương niêm mạc dạ dày gây chảy máu.

Cẩn trọng khi sử dụng thuốc Dexamethason
Cẩn trọng khi sử dụng thuốc Dexamethason

Nhân một chuyến về thăm quê hương, bác Minh Quân và một số người hàng xóm đến chơi và muốn hỏi tại sao bác đau khớp, thấy mấy ông hàng xóm mách nhỏ cho nhà mua Dexamethason về uống, bác thấy điều kì lạ nhất là bệnh giảm đau hẳn nhưng được mấy hôm thấy người có cảm giác nặng, tay chân giống như phù, bụng cồn cào rất khó chịu.

Phù chân do dùng thuốc Dexamethason thiếu hiểu biết.

Khi có biểu hiện lạ thì người dùng thuốc đành ngưng dùng thuốc, bởi vì, ngoài một số biểu hiện trên, bác đi ngoài thấy phân đen, nhưng khổ nỗi đau khớp lại tiếp tục hoành hành. Đang băn khoăn chưa biết làm thế nào thì có bác sĩ, xin hỏi thuốc Dexamethason có tác dụng như thế nào, nó có tác dụng phụ không và có nguy hiểm không?

Câu hỏi của bác Minh Quân và nhiều bạn đọc cùng muốn biết, tôi chuyển sang “tiết mục giải thích” để mọi người hiểu một vài những nét cơ bản về thuốc Dexamethason.

Phù chân do sử dụng thuốc dexa sai cách
Phù chân do sử dụng thuốc dexa sai cách

Trước khi đi vào chủ đề chính, tôi có nhắc nhở bác Minh Quân và một vài những người ngồi nghe câu chuyện thuốc Dexamethason. Để chữa trịbất kỳ một bệnh gì cũng phải biết chính xác bệnh của mình, trên cơ sở đó mới nghĩ đến sử dụng loại thuốc gì là thích hợp nhất đặc biệt nhất cần có sự can thiệp của các Y sĩ/ bác sĩ. Bác Minh Quân kêu đau khớp tức là bác tự chẩn đoán không phải do bác sĩ khám bệnh và bác nghe theo mách bảo của bạn bè để mua Dexamethason uống. Sau khi uống, bác thấy một số vấn đề bất lợi xảy ra và cũng để như vậy không gõ cửa bất kỳ một phòng khám bệnh nào. Như vậy thì chúng ta có thể nhận ra rằng bác Minh Quân đã có hai sai lầm trong chữa trịtrị bệnh của mình. Điều này có nghĩa là biết bệnh mới sử dụng thuốc. Như vậy, bác Minh Quân cần đi khám bệnh, tốt nhất là khám chuyên khoa khớp để biết bệnh của mình, từ đó bác sĩ sẽ kê đơn và bác sử dụng theo đơn là hợp lý nhất và an toàn với người bệnh cũng như chính bản thân mình.

Việc bác nghe người ta mách bảo mua Dexamethason để uống? Vậy Dexamethason là thuốc gì? Bác Minh Quân cũng không am hiểu gì về nó.

 

Vỉ thuốc có tên Dexamethason là gì?

Thuốc Dexamethason, tên thuốc đầy đủ của loại thuốc này là dexamethason. Ðó là một trong một vài những nội tiết tố (hormon) do vỏ nang thượng thận tiết ra, có cấu trúc hóa học steroid nên được gọi tắt là nhóm thuốc corticoid. Ðến nay người ta đã tổng hợp được rất nhiều nhóm thuốc corticoid (hydrocortison, prednison, betamethason, dexamethason,…) và sử dụng rộng rãi, đồng thời cũng kéo theo tình trạng lạm dụng thuốc rất phổ biến, tương tự như bác Minh Quân đã sử dụng nó.

Trong điều trị, các y bác sĩ dùng thuốc Dexamethason để điều trị viêm với bất kể nguyên nhân gì (cơ học, hóa học, nhiễm khuẩn) và thuốc Dexamethason cũng đã trị được nhiều loại bệnh về khớp (viêm khớp do thấp khớp, bệnh thoái hóa khớp, viêm một số khớp ngoại vi, chấn thương khớp) hoặc điều trị sẹo lồi, sẹo phì đại hoặc trị một số bệnh gây dị ứng (mề đay, viêm mũi dị ứng, hen suyễn). Ngoài ra, thuốc Dexamethason còn dùng để điều trị bệnh tự miễn. Chính vì vậy, nhiều người hiểu nhầm Dexamethason là thuốc chữa trịđược bách bệnh, nhưng thực chất không phải vậy. Nếu lạm dụng nó thì hậu quả sẽ không lường trước được và trong điều trị cũng có rất nhiều tác dụng không mong muốn xảy ra. Trường hợp bác Minh Quân là một ví dụ điển hình lạm dụng thuốc và tác dụng phụ của thuốc Dexamethason.

 

Tác dụng không mong muốn khi sử dụng Dexa

Tác dụng không mong muốn khi sử dụng Dexa

Có rất nhiều tác dụng không mong muốn khi sử dụng thuốc Dexamethason nhưng thường gặp nhất là phù, tăng cân do thuốc có tác dụng tăng hấp thu canxi, giữ nước trong tế bào.

 

Một điều đáng lưu ý là thuốc corticoid nói chung (có Dexamethason) dù sử dụng ở dạng nào (bôi ngoài da, xịt, tiêm, uống) đều được đào thải qua niêm mạc dạ dày, vì vậy, thuốc rất dễ làm tổn thương niêm mạc dạ dày gây chảy máu (có thể ri rỉ, có thể ồ ạt cho nên nhiều trường hợp chảy máu dạ dày phải cấp cứu). Vì vậy, bác Minh Quân đi ngoài phân đen sau khi uống Dexamethason coi chừng cũng là tác dụng phụ của thuốc. Tác dụng phụ của thuốc Dexamethason còn có thể làm da xơ teo, mụn nổi nhiều hơn (sử dụng kem bôi da trị mụn có corticoid) hoặc một số trường hợp bị đục thủy tinh thể do dùng thuốc nhỏ mắt (nhầm tưởng là thuốc rửa trong mắt, giúp mắt sáng).

Ngoài ra theo các GV Cao đẳng Dược tại Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur thì, “thuốc Dexamethason còn có thể làm teo cơ nếu sử dụng kéo dài, làm loãng xương, xốp xương gây tai biến hoặc làm tăng mỡ máu.”

Một số trường hợp sử dụng thuốc Dexamethason có thể làm tăng huyết áp, nhất là ở người đang bị tăng huyết áp hoặc làm gia tăng sự đông máu có thể gây nghẽn mạch. Một số trường hợp lạm dụng có thể làm chậm liền sẹo vết thương hoặc lao tiến triển (đang bị lao tiến triển không dùng cortisone vì sẽ làm bệnh trầm trọng thêm).

Chúng ta có thể thấy rằng, bác Minh Quân và nhiều người nên thận trọng khi sử dụng thuốc Dexamethason. Có nghĩa là không dùng một một sốh tùy tiện mà phải có ý kiến của bác sĩ khám bệnh cho mình, phải thực hiện đúng lời dặn của bác sĩ ghi trong đơn (ngày uống bao nhiêu, uống khi nào, khi có biểu hiện đặc trưng của tác dụng phụ nên làm gì,…). Khi bắt đầu dùng thuốc Dexamethason cần theo dõi chặt chẽ một số hiện tượng như tăng huyết áp (đo huyết áp hàng ngày), định kỳ kiểm tra mỡ máu. Nếu đã hoặc đang mắc bệnh lao phải báo cho bác sĩ khám bệnh biết, tuyệt đối không giấu bệnh. Cảnh giác cao với xuất huyết dạ dày, khi có hiện tượng nghi ngờ cần đi khám bệnh ngay, nếu không rất nguy hiểm vì có thể dẫn đến trụy tim mạch, tử vong. Trường hợp bác Minh Quân đi ngoài thấy phân đen mà vẫn “bình chân như vại” là hết sức nguy hiểm, may là xuất huyết nhẹ

Nguồn: Y sĩ đa khoa