Cùng tìm hiểu về một số bệnh do nấm gây ra (Phần 1)

Cùng tìm hiểu về một số bệnh do nấm gây ra (Phần 1)

Giới Nấm bao gồm những sinh vật nhân thực dị dưỡng có thành tế bào bằng kitin. Phần lớn nấm phát triển dưới dạng các sợi đa bào, một số nấm khác lại phát triển dưới dạng đơn bào.

Cùng tìm hiểu về một số bệnh do nấm gây ra
Cùng tìm hiểu về một số bệnh do nấm gây ra

Bên cạnh những lợi ích do giới Nấm đem lại thì vài loại nấm có thể gây ra các chứng bệnh cho con người và động vật mà chúng ta cần quan tâm.

Chẩn đoán bệnh do nấm

Y học lâm sàng cho thấy tùy theo bị nhiễm loại nấm gì mà có các triệu chứng lâm sàng khác nhau. Chân hoặc hàm sưng to, sau một thời gian da bị loét và dễ chảy mủ đặc, gặp trong nhiễm nấm Actinomyces bovisNocardia asteroides. Nấm Actinomyces minutissimus gây bệnh hăm bẹn, thường thấy ở hai bên háng, mu đùi và bìu, ít gặp ở nách. Vùng bị hăm màu đỏ, có bờ rõ, mặt phẳng và có vẩy nhỏ, đôi khi có nếp nhăn hình kẻ ô. Bệnh thường thấy ở người lớn có nhiều mồ hôi, trẻ em ít bị hơn. Nấm Blastomyces gây bệnh loét da và bệnh nấm toàn thân. Nấm Achorion schonleini gây bệnh nấm tóc, sau khi nhổ tóc hoặc tóc rụng, nơi bị viêm không mọc tóc khác và thành sẹo trơn. Achorion schonleini còn có khả năng gây bệnh nấm móng, móng tay hoặc móng chân trở nên đục, xù xì, có khía và quăn lại. Bệnh vẩy rồng do nấm Trichophyton concentricum, nấm mọc ở một điểm rồi lan dần ra xung quanh theo chiều ly tâm. Nấm mọc đến đâu da sùi thành vẩy thành nhiều vòng tròn đồng tâm. Vẩy rồng có thể thấy ở khắp các vùng da trên cơ thể và có thể gây ngứa.

Nấm Achorion schonleini
Nấm Achorion schonleini

Bệnh Herpes tròn ở da do nấm Trichophyton tonsurans, Trichophyton violaceum, đặc biệt ở những nơi da mỏng có những đám nhỏ, đôi khi chảy nước, ở vùng giữa thường khô hơn. Bệnh hay gặp ở trẻ em. Bệnh chàm bờ: ở những vùng da mỏng có những đám đỏ, bờ khúc khuỷu. Bệnh phát triển nhiều về mùa hè và có thể gây những nốt chảy nước và mủ. Bệnh có thể do Trichophyton nhưng phần nhiều do Epidermophyton. Nấm Candida gây tiêu chảy, tưa miệng, viêm âm đạo…

Bên cạng đó có thể khảo sát trực tiếp bằng mắt thường và kính hiển vi. Nhuộm tiêu bản phết nấm hoặc sinh thiết mô.

Phòng các bệnh do nấm

Dựa vào sinh thái, nấm cần một số điều kiện thích hợp về nhiệt độ, độ ẩm và thức ăn. Thực hiện vệ sinh tốt có khả năng ngăn cản một cách hiệu quả sự xâm nhập của nấm vào cơ thể người. Thực hiện vệ sinh nâng cao sức đề kháng cơ thể con người còn có tác dụng ngăn cản nấm chuyển từ trạng thái ký sinh sang trạng thái gây bệnh. Một số nấm men bình thường chỉ ở trạng thái ký sinh, nhưng khi cơ thể suy sụp hoặc có sự phối hợp của các bệnh khác hoặc các mầm bệnh khác, thì những nấm men đó dễ dàng chuyển thành gây bệnh nội khoa da liễu. Thực hiện vệ sinh môi trường sống cũng sẽ làm giảm thiểu mật độ bào tử nấm ở ngoại cảnh, từ đó hạn chế nấm xâm nhập vào cơ thể.

Phòng các bệnh do nấm như thế nào?Phòng các bệnh do nấm như thế nào?

Việc cách ly những bệnh nhân nấm, đặc biệt việc xử lý các chất thải của họ có tác dụng ngăn ngừa nấm lây lan từ người bệnh sang người lành.

Theo quan niệm của sinh lý học về vật dự trữ bệnh, những người bị bệnh nấm là những vật chủ dự trữ mầm bệnh nấm. Phát hiện những người mắc bệnh, điều trị kịp thời và triệt để là biện pháp chủ động ngăn ngừa sự phát triển của các bệnh nấm.

Nguồn: Y sĩ đa khoa 2019 – Cao đẳng Y Dược