Dấu hiệu Chvostek là gì?

Dấu hiệu Chvostek là gì?

Y sĩ đa khoa dùng búa gõ vào má bệnh nhân ở vị trí trước tai và vừa dưới xương gò má để phát hiện dấu hiệu chvostek. Mục đích của động tác này là để kích thích thần kinh mặt, gây co các cơ mặt cùng bên.

Dấu hiệu Chvostek là gì?

Dấu hiệu Chvostek là gì?

Dấu dương tính khi cơ co như hình minh họa. Về mặt ý nghĩa, dấu Chvostek gợi ý tình trạng tetany tiềm ẩn và tăng kích thích thần kinh cơ (neuromuscular excitability).

NGUYÊN NHÂN CỦA DẤU CHVOSTEK

Hay gặp trong nội khoa

Hạ canxi máu do 1 số nguyên nhân:

  •    Thiểu năng tuyến cận giáp
  •    Thiếu vitamin D
  •    Thiểu năng tuyến cận giáp giả
  •    Viêm tụy
  •    Tăng thông khí/kiềm hô hấp

Ít gặp

  •    Hạ Magie máu

CƠ CHẾ CHVOSTEK

Tất cả những điều kiện liên quan đến dấu hiệu Chvostek đều gây ra tăng kích thích thần kinh. Điều này có nghĩa là khi thần kinh mặt bị kích thích (e.g. lấy 1 ngón tay gõ), sẽ làm co cơ mạnh 1 cách bất thường.

CƠ CHẾ CHVOSTEK
CƠ CHẾ CHVOSTEK

Hạ canxi máu

Canxi cần thiết để duy trì tính thấm bình thường của màng tế bào thần kinh; nhờ khả năng chẹn kênh Natri trên đó. Khi nồng độ canxi ngoại bào thấp và/hoặc không hiện diện để làm chức năng của nó, tính thám của kênh Natri sẽ tăng lên.

Lượng lớn Natri đi vào trong tebào; tế bào trở nên kém phân cực và dễ bị kích thích đến ngưỡng điện thế hoạt động.

Kiềm hô hấp/tăng thông khí

Nhiễm kiềm hô hấp và tăng thông khí dẫn đến làm giảm nồng độ canxi ion hoạt động – không ảnh hưởng đến nồng độ canxi toàn phần. sự giảm canxi ion hoạt động là nguyên nhân làm tăng kích thích.

Nhiễm kiềm hô hấp thường xảy ra do tăng thông khí. Khi có tăng thông khí, sẽ làm mất cacbon dioxit. Sự thay đổi nồng độ CO2 làm phương trình

Henderson-Hasselbach thay đổi theo chiều hướng tăng tạo CO2 để bù đắp mất mát.

Cuối cùng làm giảm nồng độ H+ trong máu dẫn đến nhiễm kiềm. Lượng canxi tự do và ion hóa (không còn gắn với protein huyết tương) phụ thuộc nhiều vào pH máu. Khi pH máu tăng (nhiễm kiềm), làm tăng nồng độ canxi gắn với protein huyết tương, do đó làm giảm nồng độ canxi ion tự do trong dịch ngoại bào cần thiết cho các hoạt động bình thường, như chẹn kênh Natri và duy trì tính thấm của màng tế bào

Hạ magie huyết

Cơ chế hạ magie huyết dẫn đến hạ canxi huyết hiện vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, nhưng rõ ràng rằng magie cần thiết để duy trì các kệnh ion và là chất mang trong các mô dễ bị kích thích.

Magie ảnh hưởng đến 1 số quá trình trong tếbào bao gồm :

  •    Hoạt động bơm Na+/ATPase – giảm nồng độ magie gây giảm hoạt động của bơm Na+ /ATPase.
  •    Chẹn kênh K+ trên bề mặt tế bào – giảm nồng độ magie làm thoát kali từ trong tế bào
  •    Giảm nồng đô magie gây ức chế hormone tuyến cận giáp và dẫn đến hạ canxi máu.
  •    Hoạt động của kênh Canxi.

GIÁ TRỊ CỦA TRIỆU CHỨNG

Có ít giá trị khi khám thấy dấu hiệu Chvostek dương tính. Tuy nhiên, nó vẫn được chấp nhận là 1 dấu hiệu trong hạ canxi máu và tăng kích thích thần kinh cơ. Điều cần chú ý là có đến 25% bệnh nhân có nồng độ canxi bình thường có dấu hiệu này dương tính.

Nguồn: Y si da khoa