Bệnh tiểu đường đang trẻ hóa nhanh, trong khi triệu chứng ở người trẻ thường âm thầm, dễ bị bỏ qua và chỉ được phát hiện khi đã có biến chứng. Nhận diện sớm biểu hiện bất thường giúp người trẻ xét nghiệm sức khỏe.
- Các biện pháp phòng ngừa đau mỏi toàn thân
- Nguyên nhân, dấu hiệu và các phương pháp điều trị sỏi mật
Nhận biết đúng bản chất bệnh, các yếu tố nguy cơ và dấu hiệu cảnh báo sớm là nền tảng quan trọng để người trẻ không bỏ lỡ “thời điểm vàng” trong phát hiện tiểu đường.
Bệnh tiểu đường ở người trẻ và nguyên nhân khiến bệnh ngày càng trẻ hóa
Trước khi đi sâu vào triệu chứng, người trẻ cần hiểu rõ bản chất bệnh tiểu đường và vì sao bệnh không còn là vấn đề riêng của người lớn tuổi. Từ góc nhìn chuyên môn, nhiều y sĩ đang công tác và giảng dạy tại Cao đẳng Y Sài Gòn cho rằng việc nhận thức đúng ngay từ đầu giúp người trẻ chủ động phòng ngừa thay vì phát hiện bệnh một cách bị động khi đã muộn.
Tiểu đường là bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính, đặc trưng bởi tình trạng tăng đường huyết kéo dài do thiếu insulin, đề kháng insulin hoặc phối hợp cả hai. Khi insulin không hoạt động hiệu quả, glucose không vào được tế bào mà tích tụ trong máu, gây tổn thương nhiều cơ quan quan trọng như tim, thận, mắt và hệ thần kinh. Ở người trẻ, quá trình này thường diễn tiến âm thầm nhưng hậu quả có thể xuất hiện sớm và kéo dài suốt đời.
Xu hướng trẻ hóa của bệnh tiểu đường gắn liền với lối sống hiện đại, đặc biệt là chế độ ăn nhiều đường, tinh bột tinh chế, đồ ăn nhanh và nước ngọt. Việc tiêu thụ kéo dài khiến tuyến tụy phải hoạt động quá mức, lâu dần dẫn đến rối loạn chuyển hóa và tăng đề kháng insulin. Bên cạnh đó, thừa cân, béo phì – nhất là béo bụng – được xem là yếu tố nguy cơ hàng đầu ở người trẻ hiện nay và không thể xem nhẹ trong thực hành lâm sàng.
Triệu chứng bệnh tiểu đường ở người trẻ thường gặp và theo giới tính
Các triệu chứng bệnh tiểu đường ở người trẻ thường không rầm rộ như ở người lớn tuổi, khiến nhiều trường hợp nhầm lẫn với mệt mỏi do học tập, công việc hoặc sinh hoạt thiếu khoa học. Theo chia sẻ từ các dược sĩ đang công tác trong lĩnh vực tư vấn và thực hành tại Cao đẳng Dược Tp Hồ Chí Minh, không ít người trẻ chỉ đi kiểm tra khi triệu chứng đã kéo dài hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt.
Ở giai đoạn sớm, người trẻ có thể xuất hiện cảm giác khát nước nhiều bất thường, khô miệng, đi tiểu nhiều lần – đặc biệt là tiểu đêm. Tình trạng mệt mỏi kéo dài, thiếu năng lượng dù đã nghỉ ngơi đầy đủ cũng khá phổ biến do tế bào không sử dụng được glucose hiệu quả. Một số trường hợp sụt cân không rõ nguyên nhân, ăn nhiều nhưng vẫn giảm cân, trong khi người mắc tiểu đường type 2 lại thường thừa cân hoặc béo phì.
Triệu chứng theo giới tính cũng có những biểu hiện đặc trưng. Ở nam giới trẻ, giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương sớm và giảm sức bền khi vận động có thể xuất hiện khi đường huyết tăng kéo dài. Ở nữ giới, rối loạn kinh nguyệt, hội chứng buồng trứng đa nang, viêm âm đạo hoặc nhiễm nấm tái phát là những dấu hiệu dễ bị bỏ qua nhưng lại liên quan chặt chẽ đến tình trạng đề kháng insulin trong cơ thể.
Khi nào người trẻ cần đi xét nghiệm tiểu đường và các xét nghiệm cần thiết
Việc xác định đúng thời điểm xét nghiệm đóng vai trò quyết định trong phát hiện sớm và kiểm soát bệnh tiểu đường ở người trẻ. Với nhiều sinh viên và người trẻ đang theo học khối ngành sức khỏe tại Trường Cao đẳng Dược thành phố Hồ Chí Minh, đây là nội dung cơ bản nhưng có ý nghĩa thực tiễn rất lớn trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Người trẻ nên chủ động xét nghiệm khi xuất hiện từ hai dấu hiệu nghi ngờ trở lên như khát nước nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi kéo dài hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Những người thuộc nhóm nguy cơ cao như thừa cân, béo phì, ít vận động, có tiền sử gia đình mắc tiểu đường hoặc từng bị tiểu đường thai kỳ cũng cần kiểm tra định kỳ ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.
Các xét nghiệm thường được chỉ định bao gồm đo đường huyết lúc đói, HbA1c để đánh giá đường huyết trung bình trong vài tháng gần nhất, nghiệm pháp dung nạp glucose khi nghi ngờ bệnh giai đoạn sớm và xét nghiệm nước tiểu nhằm phát hiện glucose hoặc ceton. Việc kết hợp nhiều xét nghiệm giúp chẩn đoán chính xác và theo dõi hiệu quả kiểm soát đường huyết lâu dài, hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng.
Đối với những thí sinh quan tâm đến lĩnh vực y dược và mong muốn theo đuổi ngành học gắn liền với phòng ngừa, phát hiện sớm và quản lý các bệnh chuyển hóa như tiểu đường, việc lựa chọn Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn sẽ giúp được đào tạo bài bản, chuyên sâu về kiến thức chuyên môn, tạo nền tảng vững chắc cho công việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng sau này.
*LƯU Ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, phục vụ mục đích học tập của sinh viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn và không thay thế cho tư vấn y khoa!
